A+ A A-

W roku 1957 postanowiono rozszerzyć instalację SOSUS o rejon Wschodniego Pacyfiku. Rozmieszczono stacje NAVFAC od południa na północ. Instalacje znalazły się na wyspach San Nicholas Island, Point Sur, na plażach Centerville i Kalifornia, w Zatoce Coos. Następnie w Oregonie, na plażach Pacyfiku, Waszyngtonu, na wyspach Guam, Midway, Adak i Barber w pobliżu Honolulu.

US Navy dzięki SOSUS, mogła być wcześniej informowana o ruchach wrogich jednostek. Ostrzeżenia przed wrogimi okrętami podwodnymi wchodzącymi na wody Północnego Atlantyku oraz Wschodniego Pacyfiku stały się priorytetem dla US Navy. Dzięki przekazywaniu sygnałów pomiędzy poszczególnymi częściami systemu można było obliczyć położenie danego okrętu podwodnego a następnie śledzenie do z wykorzystaniem środków ZOP. Tak skomplikowane operacje wymagały powołania regionalnego centrum SOSUS. Pierwsze NOPFs (Naval Oceanographic Processing Facilities) powstały w Norfolku i Nowym Jorku. Prace regionalnych centrum SOSUS były skorelowane z informacjami pochodzącymi od NAVFACs oraz innymi źródłami m.in., z nasłuchu radiowego. NOPFs analizował wszystkie otrzymane informacje odnośnie pozycji danego okrętu podwodnego a następnie ustalał prawdopodobny obszar, w którym przebywał szukany okręt. Dalszym tropieniem zajmowały się już wtedy jednostki ZOP.

Pierwotnie SOSUS został zaprojektowany do śledzenia radzieckich spalinowych okrętów podwodnych. Rozwój technologii atomowej i wyposażenie okrętów podwodnych w nowy napęd zrodził podejrzenia, iż nowy system nie będzie w stanie ich wykryć. Rosjanie w 1958 r., skonstruowali pierwsze okręty podwodny z napędem atomowym, a ich wykrycie stało się dla Amerykanów priorytetem.

W 1959 roku z bazy Zapadnaja Lica wypłynął po raz pierwszy w rejs atomowy radziecki okręt podwodny K-3 późniejszy Leninskij Komsomoł. / Zdjęcie: it.wikipedia.org

Amerykańskie siły ZOP stanęły przed bardzo trudnym zadaniem, nowe okręty nie musiały się już wynurzać by naładować akumulatory, więc ewentualne wykrycie ich na powierzchni było już teraz niemożliwe. Natomiast napęd atomowy zapewniał praktycznie nieograniczony zasięg, więc radzieckie okręty mogły być praktycznie wszędzie.

W 1961 r., system dowiódł swojej skuteczności jeszcze raz, gdy udało się wyśledzić i zlokalizować amerykański atomowy okręt podwodny, USS George Waszyngton (SSBN-598), który przechodził właśnie przez północny Atlantyk ze Stanów Zjednoczonych do Wielkiej Brytanii.

USS George Washington (SSBN-598) - pierwszy amerykański okręt podwodny przenoszący pociski balistyczne klasy SLBM, jednocześnie pierwszy na świecie wprowadzony do służby okręt tej klasy, z siłownią jądrową. / Zdjęcie: US Naval Historical Center

W czerwcu 1962 r., Cape Hatteras NAVFAC osiągnął pierwszy kontakt dzięki sieci SOSUS z radzieckim okrętem podwodnym o napędzie spalinowym. Miesiąc później udało się wykryć radziecki atomowy okręt podwodny u wybrzeży Norwegii. Sygnał został uchwycony przez sieć NAVFAC na Barbados.

Następny sprawdzian systemu SOSUS przypadł na okres kryzysu kubańskiego, gdzie wykryto obecność radzieckiego okrętu podwodnego klasy Foxtrot. Następnie patrol lotniczy potwierdził wcześniejsze informacje. W 1968 r., NAVFAC w Keflaviku dzięki systemowi SOSUS wykrył po raz pierwszy radzieckie atomowe okręty podwodne klasy Charlie i Victor. W tym samym roku system SOSUS odegrał kluczową rolę w zlokalizowaniu wraku USS Skorpion (SSN - 589), który zatonął w pobliżu Azorów.

USS Skorpion (SSN 589) zatonął na Atlantyku, wraz z całą załogą, w dniu 22 maja 1968 roku. / Zdjęcie: en.wikipedia.org

Okręt wcześniej śledzony był przez system SOSUS, a gdy doszło do tragicznego wypadku znano dokładnie ostatnią pozycję okrętu. Dzięki temu udało się go odnaleźć. W podobny sposób dane z SOSUS ułatwiły zlokalizowanie wraku radzieckiego atomowego okrętu podwodnego klasy Golf, który w niewyjaśnionych okolicznościach zatonął w marcu 1968 r. Części tego okrętu zostały później wydobyte przez CIA w tajnej operacji Jennifer.

Nowa radziecka strategia

Radzieckie atomowe okręty podwodne zaczęły przedostawać się na północny Atlantyk przez Morze Białe, opływając Norwegię dalej kierując się na południe przez Grenlandię i Islandię. Nowa radziecka taktyka wymusiła na US Navy rozbudowę instalacji SOSUS na wody północnego Atlantyku. Postanowiono również założyć nowe stacje NAVFACS w Keflaviku na Islandii (1966 r.) i Brawdy w Walii (1974 r.). Zastosowanie nowszych technologii w konstrukcji m.in., kabli pozwoliły na lokalizowanie nowych cichszych okrętów podwodnych takich jak radzieckie SSBN-y klasy Delta. Po raz pierwszy zarejestrowano nowy okręt radziecki w Keflavik w 1974 r.

Miejsca przejść radzieckich okrętów podwodnych na Ocean Atlantycki. / Mapa: en.wikipedia.org

Zmiana technologii polegała na używaniu wielu pojedynczych kabli, które następnie dzielono na segmenty. Kable połączono później elektronicznie i dzięki temu osiągnięto większą kierunkowość. Stacja Keflaviku mogła śledzić przepływające okręty podwodne, a następnie uchwycone sygnały przekazywać do innych stacji, które śledziły dalej radzieckie okręty podwodne płynące na swoje patrole.

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy


Odśwież