A+ A A-

Służba operacyjna

Wszystkie 24 okręty zbudowane przez SMP w Siewierodwinsku (za wyjątkiem 2 jednostek przekazanych na Pacyfik) włączono w skład Floty Północnej. Organizacyjnie podporządkowano je 12 eskadrze okrętów podwodnych, później przekształconej w 3 Flotyllę okrętów podwodnych, bazująca w Buchcie Jagielnaja. Początkowo eksploatowano je W ramach 31 dywizji AOP, a od 1969 r. także w 19 dywizji AOP, aż do jej rozwiązania w 1992 r. Wówczas pozostałe 5 jednostek projektu 667A przeniesiono do 31 dywizji.

Artykuł zamieszczony
dzięki uprzejmości czasopisma
Okręty Wojenne

Jednostki zbudowane na Dalekim Wschodzie służyły we Flocie Oceanu Spokojnego W składzie 2 Flotylli okrętów podwodnych. W 1985 r. pozostałe jeszcze w służbie 4 okręty tego projektu przeniesiono do 4 Flotylli okrętów podwodnych i włączono w skład 21 dywizji AOP. Okręty te nie prowadziły już wtedy działalności operacyjnej.

Początkowo okręty typu Yankee, tak jak ich poprzednicy okręty typu Hotel, odbywały pojedyncze rejsy autonomiczne. Poczynając od 1970 r. rozpoczęto nieprzerwane patrolowanie w morzu grup krążowników podwodnych strategicznego znaczenia. Spośród okrętów tego typu na pierwszy patrol w dniu 14 grudnia 1968 r. wyruszył K-137

Niezidentyfikowany okręt typu Yankee w marszu na powierzchni. / Zdjęcie: zbiory Mirosław Pietuszko

Głównymi rejonami patrolowania były rejony Zachodniego Atlantyku i wschodnie rejony Oceanu Spokojnego, co wynikało z zasięgu rakiet do obiektów położonych na terytorium USA.

Rozmieszczenie W Europie rakiet typu "Pershing", które w ciągu zaledwie 6-7 minut mogły dolecieć do Moskwy, spowodowało gwałtowną zmianę taktyki Rosjan. Na polecenie ówczesnego Sekretarza Generalnego Andropowa przesunięto sektory rakietowych uderzeń Yankee bliżej wybrzeży USA tak, aby skrócić czas lotu rakiet do celów rozmieszczonych w głębi terytorium przeciwnika.

W tym czasie (była to połowa lat osiemdziesiątych) na patrole wysłano około 15 jednostek, w większości były to okręty projektu 667A. Część z tych jednostek nieustannie znajdowała się na patrolach w rejonie Morza Sargassowego, co wykorzystali w dość oryginalny sposób amerykańscy specjaliści od wojny psychologicznej35.

Dwa okręty w zatoce Kraszeninnikowa na Kamczatce - lipiec 1985 roku. Na drugim planie widoczny okręt-baza okrętów podwodnych typu Ugra (proj. 1886). Zdjęcie: zbiory Siergiej Bałakin

Po 1983 roku liczba okrętów podwodnych projektu 667A znajdujących się na patrolach zaczęła się zmniejszać. W sumie przez cały okres eksploatacji okręty tego typu przeprowadziły 590 patroli bojowych i wystrzeliły ponad 500 rakiet RSM-25.

Okręty typu Yankee zanotowały w tym czasie wiele znaczących osiągnięć. Dwa OPARB tego projektu wykonały transoceaniczne rejsy, przechodząc z Floty Północnej przez Atlantyk wokół Ameryki Południowej na Pacyfik. Pierwszy dokonał tego wyczynu K-408 pod dowództwem kapitana I rangi N. N. Priwałowa (1971 r.). Drugim okrętem był K-415 pod dowództwem kapitana II rangi A. D. Dżawachiszwili (1972 r.). Okręty przez cały rejs przebywały w zanurzeniu, pokonując ponad 19 000 Mm.

Kolejny okręt - K-411 pod dowództwem kpt. I rangi S. E. Sobolewskdego - osiągnął pod lodami Biegun Północny (31.08.1971 r.). Ze względu na trudną sytuację lodową okręt nie zdołał wynurzyć się.

To, co nie udało się K-411, osiągnął K-245, który 21 października 1972 – jako pierwszy w historii WMF podwodny rakietowiec - wynurzył się w rejonie Bieguna Północnego. Wyczyn godny uwagi, jeśli uwzględnić fakt, że kilka miesięcy wcześniej okręt odbył rejs w rejon Równika, w trakcie którego testowano nowy kompleks nawigacyjny "Tobol".

Jeden z okrętów uchwycony przez samolot patrolowy U.S. Navy na powierzchni Atlantyku - 07.08.1980. Zdjęcie: zbiory Arthur D. Baker III

OPARB projektu 667AU K-444 pod dowództwem kpt. II rangi W. M. Pariszkowa przećwiczył jako pierwszy przerwanie linii blokady przeciw okrętom podwodnym i użycie uzbrojenia rakietowego bez wynurzenia się na głębokość peryskopową. W tym rejsie po raz pierwszy okręt wykonał strzelanie rakietami przy zastopowanych turbinach z wykorzystaniem stabilizatora głębokości.

Innym wyczynem popisał się K-140, który jesienią 1969 r. pierwszy raz w świecie wykonał strzelanie 8-rakietową salwą. 21 grudnia 1976 r. wpisał się ponownie na listę "tych, co pierwszy raz", wystrzeliwując udanie pierwszą w ZSRR rakietę na paliwo stałe.

--------------------

35. Okręty powracające z patroli na M. Sargassowym miały kadłuby pokryte dziwnymi rudymi plamami. Specjaliści od propagandy w Pentagonie puścili plotkę, że wszystkie okręty podwodne ZSRR patrolujące w pobliżu brzegów Ameryki są wykrywane i śledzone, a w celach psychologicznego oddziaływania na załogi Amerykanie... znakują sowieckie okręty specjalną farbą. Tajemniczą farbą zajęły się odpowiednie ciała z Akademią Nauk na czele. Wkrótce znaleziono rozwiązanie tej zagadki. Winowajcą okazał się... podwodny wulkan wyrzucający od czasu do czasu potoki lawy. Produkty erupcji wulkanicznej były niesione po całym obszarze morza. To właśnie one czepiając się kadłubów okrętów powodowały owe tajemnicze plamy.

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy


Odśwież