A+ A A-
  • Kategoria: U-booty
  • Odsłony: 8030

Linia 70 stopnia długości geograficznej wschodniej tworzyła od 18 stycznia 1942 roku oficjalną linię rozdziału między niemiecko-włoską a japońską strefą operacyjną. Z powodu różnic w planach i celach wojennych, do których dążyły państwa "Osi", nie było żadnej ustalonej strategii co do strefy operacyjnej.

I tak niemieckie okręty podwodne mogły swobodnie operować w Oceanie Indyjskim. Pierwszeństwo w wojnie na Wschodzie z utworzeniem się punktu ciężkości na Morzu Śródziemnym oraz poszerzenie prowadzenia wojny na obszar bliskowschodni i indyjski w wojnie Hitlera z Wielką Brytanią było prawie ważniejsze niż zwycięstwo nad Stalinem.

Rozszerzenie wojny podwodnej

Dönitz chciał wzmóc wojnę przeciwko morskim konwojom transportowym (handlowym i wojskowym) szczególnie przeciwko Wielkiej Brytanii, a później przeciw USA.

Artykuł zamieszczony dzięki uprzejmości czasopisma Okręty Wojenne

Jednakże wzmożone patrole lotnicze i coraz silniejsza eskorta konwojów zmusiły go do przesunięcia wojny podwodnej na inne odległe akweny morskie, gdzie obecność jednostek ZOP przeciwnika nie była tak liczna. I tak obszary operacyjne zostały rozszerzone na wody wybrzeża USA, Kanady, Morza Karaibskiego, Brazylii, Oceanu Indyjskiego, Australii oraz wody Pacyfiku. Do operowania na tych odległych obszarach morskich zostały przewidziane krążowniki podwodne typu IX D2, ponieważ ich pojemność zbiorników paliwowych wystarczała co najmniej na jednorazowe okrążenie kuli ziemskiej.


U 874
w trakcie przejścia przez Kanał Kiloński. Fot. zbiory Andreas Dwulecki

Dowódcy i główni mechanicy

Okręty typu IX D2 należały do największych podwodnych okrętów frontowych Kriegsmarine. Aby dowodzić tymi prawie 90-metrowej długości kolosami z około 1600 ton stali Dönitz obsadził okręty najlepszymi dowódcami, którzy mogli wykazać się odpowiednim doświadczeniem frontowym. Na ponad 50 procent jednostek typu IX D2 zostali odkomenderowani doświadczeni dowódcy, którzy już byli odznaczeni Krzyżem Rycerskim Krzyża Żelaznego:

  • kpt. mar. Nicolai Clausen (Krzyż Rycerski 13.03.42),
  • kpt. mar. Wilhelm Dommes (KR 02.12.42),
  • kpt. mar. Friedrich Guggenberger (KR 10.12.41/Liście Dębowe 08.01.43),
  • kmdr ppor. Robert Gysae (KR 31.12.41/DL 31.05.43),
  • kmdr por. Werner Hartmann (KR 09.05.40/LD 05.11.44),
  • kpt. mar. Eitel-Friedrich Kentrat (KR 31.12.41),
  • kpt. mar. Hans-Werner Kraus (KR 19.06.42),
  • kpt. mar. Herbert Kuppisch (KR 14.05.41),
  • kmdr ppor. Wolfgang Lüth (KR 24.10.40/LD 13.11.42/Miecze 15.04.43/Brylanty 09.08.43),
  • kpt. mar. Jost Metzler (KR 28.07.41),
  • kpt. mar. Jürgen Oesten (KR 26.03.41),
  • kmdr ppor. Wilhelm Rollmann (KR 31.07.40),
  • kpt. mar. Heinrich Schonder (KR 19.08.42),
  • kpt. mar. Heinz-Otto Schultze (KR 09.07.42),
  • i kpt. mar. Heinrich Timm (KR 17.09.44).

Sukcesy

Na sukcesach okrętów podwodnych typu VII oraz typu IXD2 dowództwo Kriegsmarine opierało i planowało sparaliżowanie morskiego transportu zaopatrzenia aliantów. Do maja 1943 wyglądało na to, że cel ten może być osiągnięty, ale potem karta się odwróciła (szczegóły w następnej części).

U-booty typu IXD2 zatopiły w sumie 94 statki o łącznym tonażu 552 487 BRT (1 BRT = 1 RT ~ 2,832 m3) oraz dwa żaglowce frachtowe oraz uszkodziły 5 statków o łącznym tonażu około 34 251 BRT. Przypuszczalnie zatopiony został jeszcze jeden statek o łącznym tonażu około 10 000 BRT. Poza tym zestrzelono 4 samoloty.


Wolfgang Lüth w czasie kolejnej, tym razem "trunkowej" ceremonii objęcia dowództwa nad U 181. Na tym okręcie osiągnął on największe sukcesy, topiąc 138 778 BRT alianckiego tonażu. Fot. zbiory Andreas Dwulecki

Największe sukcesy z okrętów typu IXD2 osiągnął U 181 z 27 zatopionymi statkami o łącznym tonażu 138 778 BRT. Z tego kmdr ppor. Wolfgang Th sam zatopił 22 statki o tonażu 103 711 BRT, pozostałe 5 statków o pojemności 35 067 BRT zatopił jego następca kmdr Kurt Freiwald. Razem z sukcesami, które Wolfgang Lüth osiągnął na wcześniej dowodzonych okrętach podwodnych U 9, U 138 i U 43, został on drugim najskuteczniejszym dowódcą okrętu podwodnego drugiej wojny światowej. Z 47 zatopionymi statkami o pojemności 225 755 BRT (włącznie z francuskim okrętem podwodnym Boris) i 3 uszkodzonymi statkami o tonażu 21 905 BRT sukces ten przebił tylko kmdr por. Otto Kretschmer (U 23, U 99) z większą liczbą zatopionego tonażu (274 418 BRT) przy równej liczbie - 47 zatopionych statków. Sukces ten przyniósł Wolfgangowi Lüthowi najwyższe odznaczenia wojenne, które wówczas były do nadania: Liście Dębowe, Miecze i Brylanty do Krzyża Rycerskiego Krzyża Żelaznego. Po powrocie z pierwszego rejsu bojowego na U 181 zostały mu wręczone osobiście przez Adolfa Hitlera Liście Dębowe do Krzyża Rycerskiego, a po drugim rejsie bojowym został on wezwany ponownie do "Wolfsschanze" 1, gdzie mu zostały wręczone równocześnie Miecze i Brylanty do Krzyża Rycerskiego Krzyża Żelaznego. Poza tym z U 181 zostali odznaczeni: główny mechanik por. (inż.) Carl-August Landfermann i główny sternik (Obersteuermann) por. mar. Johann Limbach otrzymali Krzyż Rycerski, 8 członków załogi U 181 Złoty Krzyż Niemiecki (Deutsche Kreuz in Gold), a prawie cała pozostała załoga Krzyż Żelazny. Dowódcom: kmdr. ppor. Robertowi Gysae na U 177, kmdr. por. Wernerowi Hartmannowi na U 198 i kpt. mar. Friedrichowi Guggenbergerowi2 na U 848 za osiągnięte sukcesy wręczył Hitler Liście Dębowe do Krzyża Rycerskiego Krzyża Żelaznego. Także dalsi dowódcy otrzymali Złoty Krzyż Niemiecki, który uchodził jako pierwszy stopień do Krzyża Rycerskiego: dowódca U 874 Theodor Petersen (jako pierwszy oficer wachtowy na U 181), dowódca U 178 Wilhelm Spahr (jako pierwszy oficer wachtowy okrętu), dowódca U 197 Robert Bartels (jako dowódca U 561), dowódca U 859 Johann Jebsen, dowódca U 863 Dietrich von der Esch (jako dowódca U 586), i dowódca U 872 Ottmar Grau (jako dowódca U 601).

--------------------

1H.Qu. (Führerhauptquartier) - "Wilczy szaniec" (główna kwatera Führera) znajdowała się w Prusach Wschodnich w Lesie Zgorzeleckim (Görlitzer Wald) koło Kętrzyna (Rastenburg).

2Friedrich Guggenberger otrzymał 8 stycznia 1943 roku Liście Dębowe do Krzyża Rycerskiego jako dowódca U 81.


Do dalszych losów dowódców okrętów podwodnych chciałbym jeszcze uzupełnić, że dowódca U 852 kpt. mar. Heinz-Wilhelm Eck został skazany na śmierć przez aliancki sąd wojskowy. Zostało mu zarzucone wymordowanie rozbitków z greckiego parowca Peleus 13 marca 1944 roku. Ta sama zbrodnia została zarzucona także dalszym oficerom okrętu: pierwszemu oficerowi wachtowemu por. mar. Augustowi Hoffmannowi i lekarzowi pokładowemu, kmdr ppor. służby medycznej (Marine Oberstabsarzt - MarOStArzt) Walterowi Weispfennigowi. Oni również zostali skazani na śmierć. Wszyscy trzej zostali rozstrzelani 30 listopada 1945 roku na strzelnicy Groß-Borsten/Hamburg.

Dowódca U 873 kpt. mar. Friedrich Steinhoff po znęcaniu się nad nim w niewoli w USA (Charlestown) wybrał 20 maja 1945 roku śmierć samobójczą.

Główni mechanicy

Obok dowódcy najważniejszym człowiekiem na pokładzie każdego okrętu podwodnego był główny mechanik. Był on odpowiedzialny za całą eksploatację techniczną okrętu. Gdy się przypatrzy wielkości okrętu typu IX D2 i całej skomplikowanej maszynerii, wie się, jak trudne były każde techniczne manewry takim kolosem na powierzchni i pod wodą. Sukcesy okrętów podwodnych były także w wysokim stopniu zasługą głównych mechaników. Aby podkreślić uznanie współudziału przy sukcesach okrętów typu IX D2 Adolf Hitler nadał następującym głównym mechanikom z okrętów typu IX D2 Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego:

  • U 177 - kpt. mar. (inż.) Gerhard Bielig 10 lutego 1944 roku;
  • U 178 - kpt. mar. (inż.) Karl-Heinz Wiebe 22 maja 1944 roku;
  • U 181 - kpt. mar. (inż.) Carl-August Landfermann 27 października 1943 roku;
  • U 198 - kmdr ppor. (inż.) Johann Wessels 9 marca 1944 roku;
  • U 847 - kpt. mar. (inż.) Willi Lechtenbörger 4 września 1943 roku;
  • U 861 - kpt. mar. (inż.) Herbert Panknin 4 września 1943 roku.

Również starszy sternik (Obersteuermann) i trzeci oficer wachtowy na U 181 - Johann Limbach otrzymał 6 lutego 1945 roku Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego. Także dalsi członkowie załogi okrętów typu IXD2 zostali odznaczeni wysokim wojskowym orderem - Złotym Krzyżem Niemieckim. I tak byli to na U 177 starszy sternik ppor. mar. (KrO) Heinrich Mürl, na U 178 starsi maszyniści sztabowi (Stabsobermaschinist) Paul Eutebach i Hermann Matzat, starszy maszynista (Obermaschinist) Rudolf Haerle, bosmanmaci (Bootsmannmaat) Max Dittrich i Heinz Klute oraz starszy sternik Johannes Kunz, na U 181 bosman (Bootsmann) Johannes Fröhlich, starszy mat maszynista (Obermaschinenmaat) Karl Kaiser, maszynista (Maschinist) Wilhelm Linka, starszy maszynista sztabowy (Stabsobermaschinist) Franz Persch oraz starsi maszyniści (Obermaschinist) Wilhelm Pickelmann i Anton Walbröl, na U 196 starszy sternik Max Henke, starsi maszyniści Alban Kämpf, Alfred Krausse i Herbert Richter oraz starszy radiotelegrafista (Oberfunkmeister) Erich Don, na U 198 bosmanmaci Leopold Katzelberger i Paul Hoffmann, starszy maszynista (E) Otto Pick i starszy maszynista Hans Gottermeyer, na U 847 por. (inż.) Willi Lechtenbörger, na U 861 starszy bosmanmat (Oberbootsmannsmaat) Berthold Wendelmuth, starszy radiotelegrafista Gerhard Gauglitz, ppor. mar. Karl Günther i starszy bosman (Oberbootsmaan) Helmut Rutkowski, na U 862 starszy mat mechanik (Obermechanikermaat) (T) Heinz Pfeiffer, na U 862 por. (inż.) rez. Hugo Seggermann, na U 874 starszy maszynista Georg Schuler i na U 875 starszy bosmanmat Bernhard Burchartz.

Szkolenie i próby

Po oddaniu każdego U-boota do służby w Kriegsmarine stocznia w Bremie przeprowadzała jeszcze pierwsze prace końcowe. Po tym następowała służba szkoleniowa i próby. Dalej okręty przechodziły do Kilonii. Po obowiązkowych próbach i odbiorze danego okrętu przez oddział UAK3 (dowódca kmdr Robert Bräutigam) okręty maszerowały do Szczecina. Tu okręty typu IXD2 zostawały przydzielane do 4 Flotylli Okrętów Podwodnych (4. U-Flottille) w Szczecinie jako okręty podwodne "w tranzycie". Szefem flotylli był kmdr por. Heinz Fischer (od 1 sierpnia 1941 roku do końca wojny). Flotylla podlegała Dowódcy Okrętów Podwodnych Wschód (Führer der Unterseeboote Ost - F.d.U. Ost) kmdr. Otto Schellongowi (od marca 1943 roku do końca wojny). Dla ulokowania załóg w Szczecinie do dyspozycji znajdowały się statki mieszkalne Ozeana i Usambara. Próby okrętu i szkolenie załogi trwały 6-11 miesięcy. Szkolenie i próby składały się z następujących ćwiczeń i doświadczeń:

  • Gdańsk: ćwiczenia w zanurzeniu w Zatoce Gdańskiej, UAG44 I - próby seryjne, 25 Flotylla Okrętów Podwodnych - strzelanie torpedowe;
  • Gdynia: TEK55 - próby i służba szkoleniowa na morzu, 27 Flotylla Okrętów Podwodnych - ćwiczenia taktyczne, kontrolowany rejs na odcinku mili morskiej;
  • Hamburg: wyrównanie i ustawienie FuMB (Funkmessbeobachtung) - wykrywacz fal radiowych (radar bierny);
  • Hel: Grupa Technicznego Szkolenia Frontowych Okrętów Podwodnych (Agru-Front) - szkolenie to składało się między innymi z następujących ćwiczeń na morzu, ćwiczenia alarmowe: zanurzenie bojowe, wdarcie się wody do U-boota, pożar, człowiek za burtą, atak lotniczy, zanurzanie i rejs z chrapami, usuwanie usterek w zanurzeniu, usuwanie usterek na zewnątrz U-boota, szkolenie poszczególnych służb pokładowych, cumowanie i próby w basenie portowym;
  • Kilonia: UAK, NEK66 UEK77 - próby stawiania min i strzelania modelami torped, szkolenie jednostek, wyposażenie radiowe (nadawczo-odbiorcze), zamontowanie FuMB, doświadczenia z końcowym trymowaniem, wyrównoważnie, odmagnetyzowanie;
  • Piława (Pillau): strzelanie artyleryjskie;
  • Rönne/Bornholm: UAG - nasłuchiwanie szumów i szmerów, marsz z otwartymi klapami wyjściowymi do doświadczeń P i H;
  • Świnoujście: szkolenie artyleryjskie, strzelanie z działek przeciwlotniczych,
  • Bałtyk: próby i loty ćwiczebne na wiatrakowcu "Bachstelze".
  • W fazie końcowej okręt szedł jeszcze raz do stoczni w Bremie, aby przeprowadzić prace końcowe.

Na samym końcu na pokład przychodziła specjalna komisja specjalistów i fachowców z dowództwa stoczni (KMW) i jeżeli wszystkie próby wypadły pomyślnie okręt podwodny otrzymywał plakietkę: dopuszczony do walki na froncie (Frontreif). Głównym zadaniem tych wszystkich ćwiczeń było uzyskanie prawie doskonałej i bezbłędnej sprawności panowania nad okrętem i to pod każdym względem. Ale najważniejszy egzamin zdawała każda załoga dopiero na froncie. Tu dopiero okazywało się jak ważne były wszystkie ćwiczenia i szkolenia. W Kilonii okręty były kompletnie wyposażane na front oraz do rejsów transportowych. Stąd jednostka szła już bezpośrednio na front. Ważniejsze operacje i losy poszczególnych okrętów podwodnych typu IXD2 będą przedstawione w trzeciej części artykułu.

--------------------

3U.A.K. - Unterseebootsabnahmekommando - oddział odbioru okrętów podwodnych.

4U.A.G. - Unterseebootsabnahmegruppe - grupa odbioru okrętów podwodnych.

5T.E.K. - Torpedoerprobungskommando - oddział testowania torped.

6N.E.K. - Nachrichtenmittelerprobungskommando - oddział testowania środków informacji.

7U.E.K. - Unterseebootserprobungskommando - oddział testowania okrętów podwodnych.


Dowódcy okrętów. Przynależność do flotylli, rejsy bojowe i obszar operacyjny

(OS) = okręt w trakcie szkolenia, (OF) = okręt frontowy,= zatopiony z całą załogą,= zatopiony z częścią załogi ppor. mar. = Leutnant zur See, por. mar. = Oberleutnant, kpt. mar. = Kapitänleutnant, kmdr ppor. = Korvettenkapitän, kmdr por. = Fregattenkapitän, kmdr = Kapitän zur See

1. U 177

dowódca - kpt. mar. Wilhelm Schulze (14.03.1942-23.03.1942)

kmdr ppor. Robert Gysae (24.03.1942 względnie 30.03.1942-16.10.1943)

kmdr ppor. Heinz Buchholz (17.10.1943-06.02.1944)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (14.03.1942-30.09.1942)

(OF) 10 Flotylla Okrętów Podwodnych - Lorient (01.10.1942-30.11.1942)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.12.1942-06.02.1944)

3 rejsy bojowe:

1. Wyjście 17.09.42 z Kilonii, zawinięcie 22.01.43 do Bordeaux

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ Kapsztad/ Ocean Indyjski/ Kapsztad/ Durban

Sukcesy: dowódca Robert Gysae zatopił 8 statków

2. Wyjście 01.04.43 z Bordeaux, zawinięcie 01.10.43 do Bordeaux

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ Kapsztad/ Ocean Indyjski w pobliżu Mauritiusu, wschodniej i południowej Afryki, na południe od Madagaskaru

3. Wyjście 02.01.44 z La Pallice, zatopiony 06.02.44

Sukcesy: 14 statków zatopionych (87 388 BRT) + 2 statki uszkodzone (9267 BRT)

Ciekawe ujęcie U 181 wykonane również w Kanale Kilońskim. Fot. zbiory Andreas Dwulecki

2. U 178

dowódca - kmdr Hans Ibbeken (14.02.1942-21.02.1943)

kpt. mar. Wilhelm Dommes (22.02.1943-25.11.1943)

kpt. mar. Wilhelm Spahr (25.11.1943-25.08.1944)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (14.02.1942-31.08.1942)

(OF) 10 Flotylla Okrętów Podwodnych - Lorient (01.09.1942-31.10.1942)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.11.1942-20.08.1944)

3 rejsy bojowe:

1. Wyjście 08.09.42 z Kilonii, zawinięcie 10.01.43 do Bordeaux

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ południowa Afryka/ Kapsztad/ Ocean Indyjski/ Kanał Mozambicki/ Durban

2. Wyjście 07.03.43 z Bordeaux, zawinięcie 27.08.43 do Penangu

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ południowa Afryka/ Kapsztad/ Ocean Indyjski/ Kanał Mozambicki

3. Wyjście 27.11.43 z Penangu, zawinięcie 25.05.44 do Bordeaux

Obszar operacyjny: Ocean Indyjski/ Malediwy/ południowy Atlantyk/ środkowy Atlantyk/ Zatoka Biskajska

Sukcesy: 12 statków zatopionych (79 781 BRT) + 1 statek uszkodzony (6348 BRT)

3. U 179

dowódca - kmdr por. Ernst Sobe (07.03.1942-08.10.1942)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (07.03.1942-31.08.1942)

(OF) 10 Flotylla Okrętów Podwodnych - Lorient (01.09.1942-30.09.1942)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.10.1942-08.10.1942)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 15.08.42 z Kilonii, zatopiony 08.10.42

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ Ocean Indyjski/ Kapsztad

Sukcesy: 1 statek zatopiony (6558 BRT)

4. U 181

dowódca - kmdr ppor. Wolfgang Th (09.05.1942-31.10.1943)

kmdr Kurt Freiwald (01.11.1943-do końca wojny) względnie

kpt. mar. Oskar Herwartz (30.08.1944-31.08.1944) (rejs przemieszczeniowy z Penang do Shonan (Singapur), dowódca Kurt Freiwald przebywał służbowo w Tokio)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (09.05.1942-30.09.1942)

(OF) 10 Flotylla Okrętów Podwodnych - Lorient (01.10.1942-31.10.1942)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.11.1942-30.09.1944)

(OF) 33 Flotylla Okrętów Podwodnych - Penang/Batawia (01.10.1944-08.05.1945)

4 rejsy bojowe:

1. Wyjście 12.09.42 z Kilonii, zawinięcie 18.01.43 do Bordeaux

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ Ocean Indyjski/ południowa Afryka/ Kapsztad

2. Wyjście 23.03.43 z Bordeaux, zawinięcie 14.10.43 do Bordeaux

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ południowa Afryka/ Ocean Indyjski

3. Wyjście 16.03.44 z Bordeaux, zawinięcie 08.08.44 do Penangu

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ Ocean Indyjski/ Morze Arabskie/ Malaje

4. Wyjście 19.10.44 z Batawii, zawinięcie 05.01.45 do Batawii

Obszar operacyjny: Ocean Indyjski/południowa Afryka

Sukcesy: 27 statków zatopionych (138 778 BRT)

5. U 182

dowódca - kpt. mar. Asmus Nicolai Clausen (30.06.1942-16.05.1943)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (30.06.1942-30.11.1942)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.12.1942-16.05.1943)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 09.12.42 z Horten, zatopiony 16.05.43

Sukcesy: 5 statków zatopionych (30 071 BRT)

6. U 196

dowódca - kmdr ppor. Eitel-Friedrich Kentrat (11.09.1942-21.09.1944 względnie 30.09.1944)

por. mar. Werner Striegler (22.09.1944 względnie 01.10.1944-01.12.1944)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (11.09.1942-31.03.1943)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.04.1943-30.09.1944)

(OF) 33 Flotylla Okrętów Podwodnych - Penang/ Batawia (01.10.1944-30.11.1944)

3 rejsy bojowe:

1. Wyjście 13.03.43 z Kilonii, zawinięcie 23.10.43 do Bordeaux

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ Ocean Indyjski/ Durban/ East London/ Port Elizabeth/ Kanał Mozambicki/ Seszele/ Komory/ Madagaskar

2. Wyjście 16.03.44 z La Pallice, zawinięcie 10.08.44 do Penangu

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ Ocean Indyjski/ Lakkadiwy/ Malaje

3. Wyjście 30.11.44 z Batawii, zaginiony od 01.12.44

Obszar operacyjny: Morze Jawajskie/ Cieśnina Sunda

Sukcesy: 3 statki zatopione (17 739 BRT) + 1 statek uszkodzony (ok. 10 000 BRT)


7. U 197

dowódca - kmdr ppor. Robert Bartels (10.10.1942-20.08.1943)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (10.10.1942-31.03.1943)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.04.1943-20.08.1943)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 03.04.43 z Kilonii, zatopiony 20.08.43

Obszar operacyjny: Ocean Indyjski/ południowa Afryka/ na południe od Madagaskaru

Sukcesy: 3 statki zatopione (21 267 BRT) + 1 statek uszkodzony (7176 BRT)

8. U 198

dowódca - Werner Musenberg (zastępował Wernera Hartmanna podczas przekazywania U 198 do służby w Kriegsmarine)

kmdr ppor. Werner Hartmann (03.11.1942-15.01.1944 względnie 20.01.1944)

por. mar. Burkhard Heusinger von Waldegg (21.01.1944-12.08.1944)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (03.11.1942-31.03.1943)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.04.1943-12.08.1944)

2 rejsy bojowe:

1. Wyjście 09.03.43 z Kilonii, zawinięcie 24.09.43 do Bordeaux

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ Ocean Indyjski/ południowa Afryka/ na południe od Madagaskaru/ Mauritius

2. Wyjście 20.04.44 z La Pallice, zatopiony 12.08.44

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ Ocean Indyjski/ Madagaskar/ na północny zachód od Seszeli

Sukcesy: 11 statków zatopionych (59 684 BRT) + 1 statek prawdopodobnie zatopiony (ok. 6000 BRT) + 1 statek uszkodzony

9. U 199

dowódca - kpt. mar. Hans-Werner Kraus (28.11.1942-31.07.1943)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (28.11.1942-30.04.1943)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.05.1943-31.07.1943)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 13.05.43 z Kilonii, zatopiony 31.07.43

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ wybrzeże brazylijskie/ przed Rio de Janeiro i Santos

Sukcesy: 1 statek zatopiony (4161 BRT) + 2 żaglowce zatopione ogniem artylerii pokładowej

10. U 200

dowódca - kpt. mar. Heinrich Schonder (22.12.1942-24.06.1943)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (22.12.1942-31.05.1943)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.06.1943-24.06.1943)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 12.06.43 z Kilonii, zatopiony 24.06.43

Obszar operacyjny: północny Atlantyk/ na południowy zachód od Islandii

Sukcesy: żadne

11. U 847

dowódca - kpt. mar. Friedrich Guggenberger (23.01.1943-01.02.1943 względnie 04.02.1943)

kpt. mar. Wilhelm Rollmann (26.01.1943) (jednodniowe dowództwo)

kpt. mar. Jost Metzler (02.02.1943 względnie 05.02.1943-30.06.1943)

kpt. mar. Herbert Kuppisch (01.07.1943-27.08.1943)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (23.01.1943-30.06.1943)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.07.1943-27.08.1943)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 29.07.43 z Bergen, zatopiony 27.08.43

Obszar operacyjny: środkowy Atlantyk/ Azory/ Morze Sargassowe

Sukcesy: żadne


Ceremonia podniesienia bandery na U 182 w dniu 30 czerwca 1942 roku. Fot. zbiory Andreas Dwulecki

12. U 848

dowódca - kmdr ppor. Wilhelm Rollmann (20.02.1943-05.11.1943)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (20.02.1943-31.07.1943)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.08.1943-05.11.1943)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 18.09.43 z Kilonii, zatopiony 05.11.43

Obszar operacyjny: środkowy Atlantyk/ południowy Atlantyk/ na południowy zachód od Wyspy Wniebowstapienia (U 848 był w drodze na Ocean Indyjski)

Sukcesy: 1 statek zatopiony (4573 BRT)

13. U 849

dowódca - kpt. mar. Heinz-Otto Schultze (11.03.1943-25.11.1943)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (11.03.1943-30.09.1943)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.10.1943-25.11.1943)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 02.10.43 z Kilonii, zatopiony 25.11.43

Obszar operacyjny: środkowy Atlantyk/ południowy Atlantyk/ na zachód od ujścia rzeki Kongo (U 849 był w drodze na Ocean Indyjski)

Sukcesy: żadne

14. U 850

dowódca - kmdr por. Klaus Ewerth (17.04.1943-20.12.1943)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (17.04.1943-31.10.1943)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.11.1943-20.12.1943)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 18.11.43 z Kilonii, zatopiony 20.12.1943

Obszar operacyjny: środkowy Atlantyk/ na zachód od Madery (U 850 był w drodze na Ocean Indyjski)

Sukcesy: żadne

15. U 851

dowódca - kmdr ppor. Hannes Weingärtner (21.05.1943-27.03.1944)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (21.05.1943-31.01.1944)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.02.1944-30.03.1944)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 26.02.44 z Kilonii, zatopiony po 27.03.44

Obszar operacyjny: Atlantyk

Sukcesy: żadne

16. U 852

dowódca - kpt. mar. Heinz-Wilhelm Eck (15.06.1943-03.05.1944)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (15.06.1943-31.01.1944)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.02.1944-03.05.1944)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 18.01.44 z Kilonii, zatopiony 03.05.1944

Obszar operacyjny: środkowy Atlantyk/ południowy Atlantyk/ Ocean Indyjski/ Morze Arabskie/ wybrzeże Somalii

Sukcesy: 2 statki zatopione (9972 BRT)


17. U 859

dowódca - kpt. mar. Johann Jebsen (08.07.1943-2 3.09.1944)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (07.07.1943-31.03.1944)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.04.1944-23.09.1944)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 08.04.44 z Marviken, zatopiony 23.09.44

Obszar operacyjny: środkowy Atlantyk/ południowy Atlantyk/ Ocean Indyjski/ Zatoka Adeńska/ Cieśnina Malakka/ przed Penangiem

Sukcesy: 3 statki zatopione (20 849 BRT) + 1 statek uszkodzony (ok. 10 000 BRT)

18. U 860

dowódca - kmdr por. Paul Büchel (12.08.1943-15.06.1944)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (12.08.1943-31.03.1944)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.04.1944-15.06.1944)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 11.04.44 z Kilonii, zatopiony 15.06.44

Obszar operacyjny: środkowy Atlantyk/ południowy Atlantyk/ na południe od Wyspy Świętej Heleny (U 860 maszerował na Ocean Indyjski)

Sukcesy: żadne

19. U 861

dowódca - kmdr ppor. Jürgen Oesten (02.09.1943-do końca wojny)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (02.09.1943-31.03.1944)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.04.1944-30.09.1944)

(OF) 33 Flotylla Okrętów Podwodnych - Flensburg (01.10.1944-08.05.1945)

2 rejsy bojowe:

1. Wyjście 20.04.44 z Kilonii, zawinięcie 23.09.44 do Penangu

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ wybrzeże brazylijskie/ Rio de Janeiro/ na południowy wschód od Afryki Południowej/ Ocean Indyjski/ Madagaskar

2. Wyjście 15.01.45 z Surabai, zawinięcie 19.04.45 do Trondheim

Obszar operacyjny: Ocean Indyjski/ południowy Atlantyk/ środkowy Atlantyk/ północny Atlantyk

Sukcesy: 4 statki zatopione (22 048 BRT) + 1 statek uszkodzony (8139 BRT)

20. U 862

dowódca - kmdr ppor. Heinrich Timm (07.10.1943-do końca wojny)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (07.10.1943-30.04.1944)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.05.1944-30.09.1944)

(OF) 33 Flotylla Okrętów Podwodnych - Flensburg (01.10.1944-08.05.1945)


Załoga U 861 pozuje do pamiątkowej fotografii, 2 września 1943 roku. Fot. zbiory Andreas Dwulecki

2 rejsy bojowe:

1. Wyjście 03.06.44 z Narviku, zawinięcie 09.09.44 do Penangu

Obszar operacyjny: środkowy Atlantyk/ południowy Atlantyk/ na południowy wschód od południowej Afryki/ Ocean Indyjski/ Madagaskar

2. Wyjście 18.11.44 z Batawii, zawinięcie 15.02.45 do Batawii

Obszar operacyjny: Ocean Indyjski/ Pacyfik/ na zachód i południe od Australii/ przed Adelaide i Sydney

Sukcesy: 7 statków zatopionych (42 374 BRT)

21. U 863

dowódca - kpt. mar. Dietrich von der Esch (03.11.1943-29.09.1944)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (03.11.1943-30.06.1944)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.07.1944-29.09.1944)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 26.07.44 z Trondheimu, zatopiony 29.09.44

Obszar operacyjny: środkowy Atlantyk/ południowy Atlantyk/na południowy wschód od Pernambuco (U 863 podążył w kierunku Oceanu Indyjskiego)

Sukcesy: żadne

22. U 864

dowódca - kmdr ppor. Ralf-Reimar Wolfram (09.12.1943-09.02.1945)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (09.12.1943-31.10.1944)

(OF) 33 Flotylla Okrętów Podwodnych - Flensburg (01.11.1944-09.02.1945)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 07.02.45 z Bergen, zatopiony 09.02.45

Obszar operacyjny: na zachód od Bergen

Sukcesy: żadne

23. U 871

dowódca - kpt. mar. Erwin Ganzer (15.01.1944-26.09.1944)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (14.01.1944-31.07.1944)

(OF) 12 Flotylla Okrętów Podwodnych - Bordeaux (01.08.1944-26.09.1944)

1 rejs bojowy: 1. Wyjście 31.08.44 z Trondheim, zatopiony 26.09.44

Obszar operacyjny: północny Atlantyk/ środkowy Atlantyk/ na północny zachód od Azorów (U 871 podążył w kierunku Oceanu Indyjskiego)

Sukcesy: żadne

24. U 872

dowódca - kpt. mar. KL Peter-Ottmar Grau (10.02.1944-29.07.1944)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (10.02.1944-29.07.1944)

Rejsy bojowe: żadne

Sukcesy: żadne

25. U 873

dowódca - kpt. mar. Friedrich Steinhoff (01.03.1944-17.05.1945)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (01.03.1944-31.01.1945)

(OF) 33 Flotylla Okrętów Podwodnych - Flensburg (01.02.1945-08.05.1945)

1 rejs bojowy:

1. Wyjście 30.03.45 z Kristiansandu, zawinięcie 17.05.45 do Portsmouth (USA) - kapitulacja

Obszar operacyjny: zachodni Atlantyk/ Morze Karaibskie/ wschodnie wybrzeże USA/ Portsmouth/ New Hampshire

Sukcesy: żadne


26. U 874

dowódca - kpt. mar. Theodor Petersen (08.04.1944-do końca)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (08.04.1944-28.02.1945)

(OF) 33 Flotylla Okrętów Podwodnych - Flensburg (01.03.1945-08.05.1945) (nie zdążył wypłynąć)

Rejsy bojowe: żadne

Sukcesy: żadne

27. U 875

dowódca - kpt. mar. Georg Preuss (21.04.1944-do końca)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (21.04.1944-28.02.1945)

(OF) 33 Flotylla Okrętów Podwodnych - Flensburg (01.03.1945-08.05.1945) (nie zdążył wypłynąć)

Rejsy bojowe: żadne

Sukcesy: żadne


Tym razem U 874 w Szczecinie. Fot. zbiory Andreas Dwulecki

28. U 876

dowódca - kpt. mar. Rolf Bahn (24.05.1944-05.05.1943)

(OS) 4 Flotylla Okrętów Podwodnych - Szczecin (24.05.1944-05.05.1945)

Rejsy bojowe: żadne

Sukcesy: żadne

Okręty podwodne typu IXD2 zostały skonstruowane jako okręty oceaniczne dalekiego zasięgu i tak też były eksploatowane. Obszary operacyjne znajdowały na dalekiej południowo-wschodniej Azji na Oceanie Indyjskim aż po Australię i Pacyfik, jak również na południowym Atlantyku przed wybrzeżem Brazylii. Te odległe obszary operacyjne wymagały od załóg wielomiesięcznego pobytu na morzu bez możliwości zawinięcia do bazy. Podczas tych rejsów bojowych do południowo-wschodniej Azji ustanowiono nowe rekordy długości trwania rejsu bojowego w historii istnienia okrętów podwodnych. Następujące okręty podwodne przebywały na morzu bez zawijania do baz:

U 196 - 225 dni, U 181 - 206 dni i U 198 - 200 dni.

U 196 - dowódca kpt. mar. Eitel-Friedrich Kentrat

Wyjście: 13.03.1943 Kilonia

Zawinięcie: 23.10.1943 Bordeaux - 225 dni na morzu

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ Ocean Indyjski/ Durban/ East London/ Port Elisabeth/ Kanał Mozambicki/ Seszele/ Komory/ Madagaskar

U 181 - dowódca kmdr ppor. Wolfgang Lüth

Wyjście: 23.03.1943 Bordeaux

Zawinięcie:14.10.1943 Bordeaux - 206 dni na morzu

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ południowa Afryka/ Ocean Indyjski

U 198 - dowódca kmdr por. Werner Hartmann

Wyjście: 09.03.1943 Kilonia

Zawinięcie: 24.09.1943 Bordeaux - 200 dni na morzu

Obszar operacyjny: południowy Atlantyk/ Ocean Indyjski/ południowa Afryka/ na południe od Madagaskaru/Mauritius

(ciąg dalszy nastąpi)

Tłumaczenie z języka niemieckiego Rafał Mariusz Kaczmarek Andreas Dwulecki (Niemcy)                                                                                                                        Data budowy okrętów

 
NrNr okrętuNr poczty
polowej
Data zamówieniaNr budowyPoł. stępkiWodowanieRozp. służby
1. U 177 M 16 669 5/28/1940 1017 11/25/1940 01.10.1941 14.03.1942
2. U 178 M 36 887 5/28/1940 1018 12/24/1940 25.10.1941 14.02.1942
3. U 179 M 43 832 5/28/1940 1019 1/15/1941 18.11.1941 07.03.1942
4. U 181 M 45 435 8/15/1940 1021 3/15/1941 30.12.1941 09.05.1942
5. U 182 M 05 593 8/15/1940 1022 4/7/1941 03.03.1942 30.06.1942
6. U 196 M 49 255 11/4/1940 1042 6/10/1941 24.04.1942 11.09.1942
7. U 197 M 49 177 11/4/1940 1043 7/5/1914 21.05.1942 10.10.1942
8. U 198 M 49 158 11/4/1940 1044 8/1/1941 15.06.1942 03.11.1942
9. U 199 M 50 247 4/10/1941 1051 1/31/1942 14.10.1942 03.12.1942
10. U 200 M 49 039 11/4/1940 1046 11/3/1941 10.08.1942 22.12.1942
11. U 847 M 49 998 1/20/1941 1053 11/23/1941 05.09.1942 23.01.1943
12. U 848 M 50 593 1/20/1941 1054 1/6/1942 06.10.1942 20.02.1943
13. U 849 M 51 402 1/20/1941 1055 1/20/1942 31.10.1942 11.03.1943
14. U 850 M 41 858 1/20/1941 1056 3/17/1942 07.12.1942 17.04.1943
15. U 851 M 51 969 1/20/1941 1057 3/18/1942 15.01.1943 21.05.1943
16. U 852 M 52 771 1/20/1941 1058 4/15/1942 28.01.1943 15.06.1943
17. U 859 M 53 706 6/5/1941 1065 5/15/1942 02.03.1943 08.07.1943
18. U 860 M 54 813 6/5/1941 1066 6/15/1942 23.03.1943 12.08.1943
19. U 861 M 54 873 6/5/1941 1067 7/15/1942 29.04.1943 02.09.1943
20. U 862 M 52 685 6/5/1941 1068 8/15/1942 08.06.1943 07.10.1943
21. U 863 M 53 881 6/5/1941 1069 9/15/1942 29.06.1943 03.11.1943
22. U 864 M 54 842 6/5/1941 1070 10/15/1942 12.08.1943 09.12.1943
23. U 871 M 19 451 8/25/1941 1079 11/14/1942 07.09.1943 15.01.1944
24. U 872 M 50 158 8/25/1941 1080 12/25/1942 20.10.1943 10.02.1944
25. U 873 M 50 271 8/25/1941 1081 2/17/1943 11.11.1943 01.03.1944
26. U 874 M 00 459 8/25/1941 1082 3/17/1943 21.12.1943 08.04.1944
27. U 875 M 19 456 8/25/1941 1083 5/11/1943 16.02.1944 21.04.1944
28. U 876 M 36 700 8/25/1941 1084 6/5/1943 29.02.1944 24.05.1944

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy


Odśwież