A+ A A-
  • Kategoria: II WŚ
  • Odsłony: 2667

Pod koniec stycznia do Niemiec zostały odwołane krążowniki Admiral Hipper oraz Köln. Zostały one zastąpione pancernikiem Scharnhorst (operacja „Paderborn”), który rzucił kotwicę 9 marca w Zatoce Bogen koło Narviku. Natychmiast został on także włączony w skład nowej grupy bojowej składającej się z pancerników Tirpitz i Lützow, krążownika Nürnberg oraz niszczycieli i torpedowców.

Do końca sezonu zimowego Admiralicja Brytyjska przeprowadziła jeszcze cztery konwoje ponosząc jedynie minimalne straty wynoszące pięć zatopionych transportowców. Po ustaniu nocy polarnej ruch żeglugowy ostał przerwany, a Admiralicja rozpoczęła przygotowania do sezonu zimowego. Przygotowania te miały za zadanie wyeliminować ciężkie okręty niemieckie.

Tymczasem niemieckie sztaby opracowywały coraz to kolejne operacje ofensywne z udziałem Kampfgruppe. Rozważano kontynuację operacji „Wunderland”, niedoszłego wypadu „Aurora” czy planu „Hektor” przewidywanych na wiosnę i lato 1943 roku. W planach operacyjnych pojawiły się projekty kolejnych ofensywnych operacji „Husar”, „Dudelsack”, „Südwind”, „Sizilien”, „Ostfront” (pierwotnie oznaczona jako „Skagerrak”), „Aussenjade” czy „Borkumriff”. Jednakże z braków paliwowych jedynie dwie z nich „Sizilien-Zitronella” oraz „Ostfront” doczekały się realizacji.

Dowódcą Scharnhorsta w jego ostatniej akcji był komandor Fritz Julius Hintze. fot. zbiory Siegfried Breyer
Dowódcą Scharnhorsta w jego
ostatniej akcji był
komandor Fritz Julius Hintze.
fot. zbiory Siegfried Breyer

We wrześniu skład Kampfgruppe uległ dalszemu zmniejszeniu. Lützow został odwołany na Bałtyk, a pancernik Tirpitz odniósł uszkodzenia w wyniku ataku brytyjskich miniaturowych okrętów podwodnych9. Jedyną sprawną jednostką Kampfgruppe został wówczas pancernik Scharnhorst oraz niszczyciele z 4 i 6 flotylli. 17 listopada 1943 r. na południe została odwołana cała 6 flotylla niszczycieli pozostawiając eskortę pancernika okrętom 4 flotylli. Flotylla ta składała się z 5 dużych niszczycieli Z 30, Z 33, Z 34, Z 38 oraz flagowego Z 29.

Plan operacji „Ostfront”

Kryptonimem „Skagerrak” w sztabie Admirała Morza Norweskiego (Admiral Nordmeer) określono operację skierowaną przeciwko żegludze konwojowej. 28 marca 1943 r. trafiła ona do sztabu grupy bojowej, celem zaznajomienia się z jej założeniami i taktyką. Sugestie ze strony sztabu Kampfgruppe spowodowały, że 1 maja 1943 r. Admiral Nordmeer wydał zmodyfikowany plan operacji „Skagerrak”, określony jako operacja „Ostfront” („Front wschodni”). Nowe założenia były bardziej elastyczne od pierwotnego planu i umożliwiały zależnie od wielu czynników zastosowanie różnych metod ataku. Plan, głównie zależny od trudnych warunków przewidywał, atak:

• samymi niszczycielami,
• niszczycielami i pancernikiem, lecz Scharnhorst jako eskorta niszczycieli,
• wspólnym ataku obu typów okrętów,
• atak samego pancernika.

Przyszły atak mógł być przeprowadzony tylko przy korzystnych warunkach odniesienia zwycięstwa, dokładnie określonych przez sztaby marynarki. Wstępnym warunkiem rozpoczęcia operacji było zlokalizowanie samego konwoju, jak i jego ciężkiej grupy osłonowej. W przypadku wykrycia zgrupowania pancerników musiały one znajdować się w takiej odległości aby był możliwy szyki wypad grupy bojowej i bezpieczny jej powrót. Dodatkowo warunki atmosferyczne musiały być na tyle względne, aby umożliwić skuteczne rozpoznanie lotnicze, oraz zapewnić możliwość użycia broni torpedowej w przypadku ataku niszczycieli i okrętów podwodnych. Kolejnym czynnikiem było zaskoczenie. Jednakże w klimacie północy i warunkach nocy polarnej należało się liczyć z nie zaistnieniem tychże korzystnych warunków. Silne sztormy, ciemności, wiatry i niskie temperatury były bardziej sprzyjającymi aliantom, niż Niemcom, przejawami natury. Możliwy atak pancernika, przy niedoskonałości własnych urządzeń radarowych, był możliwy jedynie około południa gdy następuje krótki okres półmroku. Jak się później okaże żadne z przyjętych wstępnych warunków do ataku nie zostało spełnione. A staranie ułożony plan operacji „Ostfront” faktycznie nie był realizowany ze swoimi założeniami.

Przeciwnicy

Grudzień 1943 r. zastał sztab Kampfgruppe niekompletny i zupełnie nie przygotowany do prowadzenia operacji bojowych przeciwko alianckiej żegludze. Bierne wykorzystanie okrętów, wynikające z braków paliwowych i szans na zwycięstwo, było przyczyną braku gotowości bojowej niemieckich załóg i upadku ich morale. Od listopada dowódca grupy bojowej (Befehlshaber der Kampfgruppe) wiceadmirał Oskar Kummetz przebywał na długotrwałym urlopie w Niemczech. Podobnie I oficer komandor Hansjürgen Reinicke oraz II oficer komandor podporucznik Fritz-Günther Boldemann, którzy przebywali na przepustkach w kraju. Jedyne wystawione zastępstwo obejmowało stanowisko dowódcy grupy, pozostałe I i II oficera prawdopodobnie w wyniku braku przekonania do wyjścia na akcję bojową, nie zostały obsadzone. Dodatkowo na zbliżające się Święta Bożego Narodzenia wydano także 80 przepustek zezwalających na spędzenie świat w Niemczech. Funkcje tymczasowego dowódcy grupy bojowej sprawował 45 letni kontradmirał Erich A. Bey10. Głównym czynnikiem, który zapewne zdecydował o jego kandydaturze była przyszła strategia defensywna, której głównymi zadaniami miały stać się operacje minowe na wodach norweskich. Podczas jego nominacji, mało osób w sztabach w Berlinie, Kilonii czy Narwiku przewidywało ponowienie operacji ofensywnych z udziałem pancerników, w których kierowaniu Bey nie miał doświadczenia. 25 grudnia, krótko przed wyjściem na akcję bojową, uzupełnił on braki kadrowe w sztabie Kampfgruppe oficerami z pokładu uszkodzonego pancernika Tirpitz.

--------------------

Operacja „Source” – atak trzyosobowych mini okrętów podwodnych X 5, X 6, X 7, X 8, X 9 i X 10 na okręty zakotwiczone w Altafjordzie. Tirpitz został ciężko uszkodzony przez 4 miny i wyeliminowany z operacji morskich.

10 Erich Bey urodzony w Hamburgu 23 marca 1898 r. Podczas I wojny w cesarskiej marynarce wojennej, podczas II wojny dowódca niszczyciela Z 14, później dowódca 4 i 6 flotylli niszczycieli, a od 1940 r. dowódca niszczycieli (F.d.Z).

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy


Odśwież