A+ A A-
  • Kategoria: II WŚ
  • Odsłony: 3026

Po zaciętej walce Luftwaffe przeciwko konwojowi PQ-16 niemiecka Kriegsmarine rozpoczęła przygotowania do operacji ofensywnych stojącej bezczynnie grupy bojowej. Organizacyjnie okręty został podzielone na dwa zgrupowania:

„Kampfgruppe I”
Miejsca bazowania: Faeten i Lo-Fjord (Trondheimfjord)
Dowódca: admirał Otto Schniewind
Okręty: Tirpitz, Admiral Hipper, Karl Galster, Friedrich Ihn, Hans Lody, Theodor Riedel, T 7, i T 15.

„Kampfgruppe II”
Miejsce bazowania: Zatoka Bogen koło Narviku
Dowódca: wiceadmirał Oskar Kummetz
Okręty: Lützow, Admiral Scheer, Z 24, Z 27, Z 28, Z 29, Z 30 i Richard Beitzen.

2 lipca 1942 r. Kriegsmarine rozpoczęła operacje „Rösselsprung” skierowaną przeciwko wykrytemu konwojowi PQ-17. Zdobyta przez wywiad brytyjski informacja o opuszczeniu przez niemieckie okręt bazy spowodowała rozproszenie się konwoju i powrót brytyjskiej, ciężkiej grupy osłonowej do bazy. Przechwycony rozkaz nakazujący rozproszenie konwoju oraz uszkodzenie Lützowa i dwóch niszczycieli (weszły na skały) spowodował odwołanie ataku obu grup bojowych. Zniszczeniem konwoju zajęły się okręty podwodne i lotnictwo bombowe. Konwój stracił 24 statki.

Kolejnym wzmocnieniem sił morskich w Norwegii było przybycie w lipcu 1942 r. do Trondheim krążownika Köln. Miał on uczestniczyć w operacjach minowych „Rasputin” i „Meisenbalz” oraz w ataku wraz z krążowniki Admiral Hipper na konwój QP-14. Operacje te przewidywano na wrzesień 1942 r. 9 sierpnia uszkodzony na skałach ciężki krążownik Lützow został skierowany do Niemiec celem remontu, a pozostałe okręty pozostaływ swoich bazach. Jedynie krążownik Admiral Hipper wziął udział w operacji ofensywnej „Wunderland” („Kraina cudów”) na Morzu Karskim w dniach od 16 do 30 sierpnia 1942 r. Kolejną akcją Hippera była operacja minowa „Zarin” („Caryca”) w dniach od 24 do 28 września, która zastąpiła wcześniejszą operację pod kryptonimem „Rasputin”. Kolejne planowane operacje „Blitz” („Błyskawica”) i „Donner” („Grom”) z udziałem krążowników Admiral Hipper i Köln, zostały jak poprzednie odwołane5.

Po tragedii PQ-17 admiralicja brytyjska wstrzymała konwoje do września 1942 roku, kiedy to wyruszył kolejny konwój PQ-18. Duże straty poniesione w wyniku skoordynowanego ataku niemieckiego lotnictwa i okrętów podwodnych, zmusiły admiralicję do kolejnego wstrzymania ruchu konwojów. Jedyne zaopatrzenie przewoziły od tego czasu pojedyncze statki wysyłane w odstępach 200 milowych. 25 października alianci podjęli jeszcze jedną próbę zniszczenia okrętów niemieckich w ramach operacji „Title”, także zakończonej porażką6.

Kontradmirał Erich Bey który kierował planowaną operacją. fot. zbiory Siegfried Breyer
Kontradmirał Erich Bey
który kierował planowaną operacją.
fot. zbiory Siegfried Breyer

8 listopada 1942 r. rozpoczęła się aliancka operacja desantowa w północno-zachodniej Afryce znana jako operacja „Torch”. Związana z nią duża koncentracja sprzętu i zaopatrzenia wpłynęła na podjęcie decyzji rządu Wielkiej Brytanii o wstrzymaniu ruchu konwojowego aż do stycznia 1943 r. Jednakże w wyniku interwencji prezydenta Stanów Zjednoczonych podjęto decyzję o rozpoczęciu ruchu statków przez Morze Barentsa od razu po zakończeniu operacji „Torch”. W kręgach dowódczych admiralicji brytyjskiej istniały dwa rozbieżne stanowiska dotyczące ilości statków wchodzących w skład konwojów. Pierwsze zakładało przeprowadzenie jednego dużego konwoju z silną eskortą i drugie, silnie popierane przez głównodowodzącego Home Fleet admirała Toveya, które zakładało przeprowadzenie dwóch mniejszych konwojów. Argumenty takie jak: mniejsze ryzyko wykrycia, lepsza ochrona przez eskortę i łatwiejsze manewrowanie zgrupowaniem w trudnych warunkach atmosferycznych stały się przyczyną akceptacji drugiego wariantu.

Niemieckie działania Kriegsmarine w listopadzie 1942 r. ograniczyły się tylko do operacji „Hoffnung” („Nadzieja”), skierowanej przeciwko radzieckim szlakom żeglugowym w Arktyce. Została ona przeprowadzona przez krążownik Admiral Hippera oraz cztery niszczyciele7. Na Bałtyk także odwołany pancernik Admiral Scheer, który 12 listopada zawinął do Świnoujścia. Zastąpił go lekki krążownik Nürnberg przebazowany na północ z południowej Norwegii. W połowie grudnia do Norwegii został przerzucony wyremontowany ciężki krążownik Lützow (w ramach operacji „Prometheus”), który zakotwiczył w Kaafjordzie, jednej z odnóg Altafjordu.

Pierwszy aliancki, nowy konwój, oznaczony kryptonimem JW-51A wyruszył z Loch Ewe w północnej Szkocji 15 grudnia 1942 r. i bezpiecznie, nie wykryty, dotarł do Murmańska. Dostarczył 100 000 t zaopatrzenia. Ciemności nocy polarnej, silne sztormy oraz osłabienie lotnictwa niemieckiego tudzież braki paliwowe Kriegsmarine stały się wielkimi sprzymierzeńcami alianckich statków. Jednakże kolejny konwój JW-51B został wykryty przez niemieckie lotnictwo rozpoznawcze i zaatakowany przez okręty Kampfgruppe II w składzie Admiral Hipper, Lützow, oraz 5 niszczycieli (operacja „Regenbogen”)8. Zaangażowanie dużych sił marynarki i narażanie wartościowych okrętów na zatopienie nie ponosząc tym samym żadnych sukcesów wywołało u Hitlera wielki gniew. Wydał on natychmiastowy rozkaz o demontażu uzbrojenia z ciężkich okrętów, a ich samych poddaniu kasacji. Stanowisko Hitlera spowodowało złożenie dymisji przez admirała Raedera i zastąpienie go dowódcą okrętów podwodnych admirałem Dönitzem.

--------------------

5 Operacja „Blitz” – atak na stacje polarne na Wyspie Barentsa, operacja „Donner” atak na obiekty lądowe Wyspy Jan Mayen.

6 Celem operacji „Title” było zniszczenie pancernika Tirpitz zakotwiczonego w Faetenfjordzie przez dwie kierowane torpedy przeholowane do Trondheimfjordu przez norweski kuter rybacki Arthur.

7 Rezultatem wypadu było zniszczenie ścigacza BO 78 i zbiornikowca Donbass (7925 BRT)

Operacja „Regenbogen” zakończyła się uszkodzeniem Hippera, zatopieniem niszczyciela Friedrich Eckoldt, oraz brytyjskich: niszczyciela Achates, trałowca Bramble i uszkodzeniem niszczyciela Onslow.

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy


Odśwież