A+ A A-
  • Kategoria: II WŚ
  • Odsłony: 6116

Szum medialny

Media w Australii o ataku na okręt szpitalny zostały powiadomione 17 maja, ale na prośbę władz z publikacją wstrzymały się do południa 18 maja, dopóki informacja a ataku nie została ogłoszona w South Wes Area Pacific General oraz w parlamencie przez premiera Johna Curtina.

Wiadomość o ataku pojawiła się na pierwszych stronach gazet na całym świecie w „The Times”, „The New York Times” czy „Montreal Gazette”. Politycy wezwali społeczeństwo do większego wysiłku w walce z Japonią. Centaur stał się symbolem determinacji Australii w pokonaniu brutalnego i bezkompromisowego wroga.

Rząd australijski postanowił wydrukować plakaty przedstawiające katastrofę z hasłem „Pomścij pielęgniarki”. Wzywano Australijczyków do zakupu obligacji wojennych i zaciągania się do wojska.

Siostra Kathleen Drynan opatruje żołnierza uratowanego z storpedowanego okrętu szpitalnego Centaur. / Zdjęcie: Queensland Digital Library enc.slq.qld.gov.au)

Część społeczeństwa postanowiła przeprowadzić ogólną kwestę w celu sfinansowania budowy nowego okrętu szpitalnego. Radni z Caulfied postanowili za kwotę 2000 £ AU zakupić utracony sprzęt medyczny. Natomiast pracownicy Ansett Airways zobowiązali się do oddania zapłaty za przepracowane godziny również z przeznaczeniem na odbudowę jednostki.

Z biegiem czasu zaczęły się pojawiać teorie usprawiedliwiające zaatakowanie Centaura. Pierwsza teoria głosi, iż Nakagawa nie wiedział, że atakuje okręt szpitalny, a zatopienie jednostki było nieszczęśliwym wypadkiem. Pogląd ten popierało kilku japońskich oficerów, wśród nich Zenji Orita, który objął dowództwo na I-177 po Nakagawie. Orita twierdził, że nic nie słyszał od załogi o ataku na okręt szpitalny i jeśli I-177 świadomie zaatakował Centaura, załoga musiałaby powiadomić o tym fakcie nowego dowódcę.

Druga teoria głosi, że szpieg japoński mógł zaobserwować podczas pobytu okrętu w Sydney, iż na jego pokładzie są żołnierze w zielonych mundurach i taką informację przesłał do Japonii. Dowództwo japońskie miało stwierdzić, że jest to złamanie konwencji haskiej z 1907 roku. W rzeczywistości byli to kierowcy pogotowia, którzy mogli mieć przy sobie broń. Teoria ta zakłada, że obserwator mógł się pomylić i wyciągnąć błędne wnioski. Wadą tej teorii jest fakt, w jaki sposób Nakagawa mógł określić trasę okrętu i czyhać w określonym miejscu, by zaatakować Centaura.

Inną teorią jest pogłoska, że podczas pierwszego rejsu Centaur przywiózł żołnierzy do Nowej Gwinei, a z powrotem do Australii zabrał jeńców japońskich na przesłuchania, co w konsekwencji było uzasadnionym powodem do zaatakowania okrętu.

Pojawiła się również teoria stwierdzająca, że Nakagawa był w pełni świadomy, że jego celem był okręt szpitalny i postanowił zatopić go niezależnie albo z własnej inicjatywy, albo błędnych interpretacji. Historycy, analizując patrol Nakagawy, ocenili, iż zbliżał się on ku końcowi, a jedynym zatopionym okrętem wroga był 8742 tonowy frachtowiec Limerick. Nakagawa nie chciał wrócić w niesławie i mówić, że udało mu się zatopić tylko jeden okręt, a tak mógł liczyć na pochwałę za zatopienie wrogiego okrętu.

W lutym 1944 roku Nakagawa dowodzący okrętem podwodnym I-37 dopuścił się zbrodni na ocalałych marynarzach z trzech storpedowanych brytyjskich statków handlowych (RMS British Chivalry zatopiony 22-02-1944, RMS Sutlej zatopiony 26-02-1944 i RMS Ascot zatopiony29-02-1944). Nakagawa, broniąc się przed zarzutami, twierdził, iż działał na rozkaz wiceadmirała Shiro Takasu, linia obrony Nakagawy nie znalazła potwierdzenia w rozkazach i został skazany na cztery lata więzienia i osadzony w więzieniu Sugamo jako zbrodniarz wojenny klasy B. Ten czyn pokazał, że Nakagawa był skłonny ignorować prawo wojenne, a tym samym postanowienia konwencji haskiej.


Relacja video z odnalezienia wraku Centaura.

Po wojnie kilka razy próbowano odszukać wrak Centaura, lecz dopiero w 1995 roku ogłoszono, iż jest on położony 9 mil morskich (17 km, 10 min.) od latarni morskiej ma Moreton Island w znacznej odległości od ostatniej znanej pozycji. Podczas prezentacji wraku przedstawiono materiały z wraku, który leżał 170 metrów (560 stóp) pod wodą. Tożsamość okrętu została potwierdzona przez US Navy, Queensland Maritime Museum i Wear Australian Memorial. Ostatecznie znalazca Donald Denni został uznany za fałszerza, a odnaleziony statek okazał się 55-metrowym (180 stóp) frachtowcem MV Kyogle.

Następna próba odnalezienia wraku została podjęta w 2009 roku. 20 grudnia ogłoszono, że okręt został znaleziony, a wrak spoczywa 20o16,98`S 153o59,22`E 30 mil morskich od Moreton Island na głębokości 2059 metrów (6755 stóp). Dzięki zdalnie sterowanemu pojazdowi (ROV) zespół poszukiwawczy rozpoczął prace mające na celu dokumentację wraku. Dzięki pojazdowi ROV wykonane zostały fotografie potwierdzające autentyczność odnalezienia wraku, był to Cantaur. Podczas czterech eksploracji zebrano 24 godziny materiału wraz z licznymi zdjęciami. Zostały dostrzeżone charakterystyczne cechy Centaura m.in., czerwony numer identyfikacyjny, dzwon okrętowy, oznaczenia charakterystyczne dla okrętu szpitalnego.

Podczas ostatniej eksploracji dzięki pojazdowi ROV 12 stycznia 2010 r. położono na dziobie Centaura tablicę pamiątkową.

Witold Rychter

 

Przebieg służby okrętu podwodnego I-177

28 grudnia 1942:
I-177zakończenie budowy okrętu w stoczni Kobe Kawasaki i zarejestrowanie gotowej jednostki w Sasebo Naval District. Okręt przypisany został do Kure SubRon. Dowódcą zostaje LtCdr Nakagawa Hajime (dawniej CO I-4).

25 lutego 1943:
Okręt zostaje przeniesiony do SubDiv 22 którym dowodzi kontradmirał (później wiceadmirała), Daigo Tadashige.

15 marca 1943:
Okręt przeniesiony został SubDiv 22, SubRon 3 wraz z I-178 i I-180.

30 marca 1943:
I-177 wyrusza z Kure do Truk z I-178.

07 kwietnia 1943:
Przybywa na Truk.

10 kwietnia 1943:
I-177 wyrusza z Truk na swój pierwszy patrol bojowy. Okret patrolować będzie wschodnie wybrzeże Australii wraz z I-178 i I-180.

26 kwietnia 1943:
20 mil na wschód od Cape Byron, w pobliżu Brisbane I-177 storpedował 8724-tonowy brytyjski frachtowiec Limerick 28-54S, 153-54E. Limerick płynął w konwoju z eksoretą, która zaatakowała bombami głębinowymi I-177 nie uszkadzając okrętu.

14 maja 1943:
24 mil ENE od North Stradbroke Island I-177 obiera kurs na Brisbane. O 0410 dowódca Nakagawa atakuje okręt szpitalny Centaur płynący z Sydnej przez Cairns do Portu Moresby na Nowej Gwinei 333 osobami na pokładzie. Centaur tonie w przeciągu trzech minut. I-177 wynurza się lecz kmdr Nakagawa nie podejmuje żadnych działań ratunkowych na rzecz rozbitków.

15 maja 1943:
Trwają poszukiwania ocalałych rozbitków po ataku na okręt szpitalny Centaur. Poszukiwania prowadzi m.in., okręt wojenny USS Mugford. Odnajduje 64 żywych rozbitków.

3 maja 1943:
Powrót do Truk.

14 czerwca 1943:
Okręt wyrusza z Truk do patrolowania wschodniej części Australii. Jest to drugi bojowy patrol I-177.

24 lipca 1943:
I-177Przybywa na Rabaul, skąd będzie prowadził misje transportowe Lae i Sio na Nowej Gwinei.

30 czerwca 1943:
Zaraz po przybyciu do wyznaczonego obszaru I-177 jest skierowany do obszaru między Nowym Gruzji i Santa Isabel w celu ataku na siły wroga podczas lądowania pod Rendova.

06 lipca 1943:
Okręt przybywa do wyznaczonego rejonu patrolowania.

20 lipca 1943:
SubRon 3 przeniesiono do Southeast Area Fleet.

24 lipca 1943:
Przybywa na Rabaul.

09 sierpnia 1943:
I-177 Wyrusza do Lae na Nowej Gwinei z pierwszą misją zaopatrzeniową.

24 sierpnia 1943:
Dociera z drugą misją zaopatrzeniową do Lae.

30 sierpnia 1943:
Zwolnienie w Rabaul ze stanowiska dowódcy kmdr Nakagawa. Nowym dowódcą zostaje LtCdr (później kapitan, JMSDF) Orita Zenji (dawniej CO RO-101). Cdr Nakagawa obejmuje później dowództwo na okręcie podwodnym I-37.

01 września 1943:
Wyrusza z Rabaul do Lae z trzeciej misji zaopatrzeniową.

03 września 1943:
Dociera do Lae, przekazuje ładunek i odpływa.

04 września 1943:
Okręt uczestniczy w operacji Allied - Inwazja na Lae na Nowej Gwinei

05 września 1943:
Powrót do Rabaul.

10 września 1943:
I-177 wyrusza z Rabaul na czwartą misją zaopatrzeniową do Lae.

13 września 1943:
Dowódca Orita odbiera sygnał z rozkazem by I-177 przeprowadził atak na siły wroga lądujące w Finschafen na Nowej Gwinei.

14 września 1943:
I-177 bezskutecznie atakuje alianckie okręty. Kapitan Orita ukrywa okręt przed atakującymi go niszczycielami na głębokości 330 m. Do ukrycia wykorzystuje również zasadę termokliny, by okręt nie był wykryty przez sonar.

15 września 1943:
SubRon 3 zostaje rozwiązany, SubDiv 12 jest bezpośrednio przeniesiony do szóstej floty.

17 września 1943:
Powrót do Rabaul w celu przygotowania okrętu do misji transportowych.

21 września 1943:
Wypłynięcie z Rabaul do Finschafen na Nowej Gwinei w celu uruchomienia pierwszej misji transportowej.

22 września 1943:
W czasie rejsu I-177 jest przekierowywany do ataku na siły wroga które lądują w obszarze Finschafen. W celu szybszego dotarcia w rejon w którym jest koncentracja amerykańskich okrętów desantowych część ładunku zostaje wyrzucona za burtę.

23 września 1943:
Okręt otrzymuje rozkaz rozpoznania miejsca lądowania wrogich sił ale nie atakowania.

24 września 1943:
O zachodzie słońca okręt przybywa do Finschafen i rozładowuje resztę ładunku pomiędzy licznymi atakami z powietrza.

25 września 1943:
Przed opuszczeniem Finschafen I-177 po raz kolejny dokonuje rekonesansu miejsca lądowania wroga i sprawdza ilość zgromadzonych przez Amerykańów sił.

26 września 1943:
Powrót do Rabaul.

02 października 1943:
Wypłynięcie z Rabaul na pierwszą misją z zaopatrzeniem do Sio.

04 października 1943:
Okręt przybywa do Sio i rozładowuje ładunek.

10 października 1943:
I-177 przybywa do Sio z drugą misją zaopatrzeniową a następnie wraca do Rabaul.

12 października 1943:
Amerykanie przeprowadzają największy nalot na bazę japońską na Rabaul. 349 samolotów (87 B-17 – B-24, 114 B-25, 12 RAAF "Beaufighter" i 125 P-38 "Lightning" startujących z lotnisk na Nowej Gwinei oraz Australii). I-36, I-38, I-176, I-177, RO-105 i RO-108 były zacumowane na głębokiej wodzie. Kiedy lotnictwo alianckie zbombardowało port, I-177 i większości innych okrętów podwodnych dla bezpieczeństwa szybko zanurzyły się. Tylko I-180, zacumowany przy molo gdzie przechodził remoncie, został trafiony przez bombę, ale nie zatonął.

21 października 1943:
Trzecia misja z zaopatrzeniem do Sio.

28 października 1943:
Czwarta misja z zaopatrzeniem do Sio.

4 listopada 1943:
Piąta misja z zaopatrzeniem do Sio.

11 listopada 1943
Szósta misja z zaopatrzeniem do Sio.

22 listopada 1943:
Siódma misja z zaopatrzeniem do Sio.

24-25 listopada 1943:
Bitwa off Cape St George:

W pobliżu Cape St George na New Britain niszczyciele Amagiri, Yugiri, Onami, Makinami i Uzuki transportujące wojsko do Buka, poza Bougainville zostały przechwytywane przez okręty amerykańskie i zatopione. I-177 przybywa z Rabaul i ratuje 279 rozbitków. Inny okręt podwodny I-181 ratuje 11 rozbitków.

26 listopada 1943:
Cape St George. Lockheed PV-1 "Ventura" średni bombowiec z VP-138 atakuje I-177.

05 grudnia 1943:
Ósma dostawa z zaopatrzeniem do Sio.

14 grudnia 1943:
Dziewiąta dostawa z zaopatrzeniem do Sio.

17 grudnia 1943
Dziesiąta misja z zaopatrzeniem do Sio.

18-20 grudnia 1943:
Patrol na południe od Marcus Bay, New Britain.

25 grudnia 1943:
Jedenasta misja z zaopatrzeniem do Sio.

30 grudnia 1943:
Okręt przybywa do Garove.

03 stycznia 1944:
Okręt wyrusza do Rabaul.

5 stycznia 1944:
I-177 przeniesiony zostaje do SubRon 1.

08. Stycznia 1944:
O zachodzie słońca, przybywa na Sio z dostawą zaopatrzenia. I-177 nawiązuje kontakt z wojskami lądowymi w Sio w celu wyładowania zaopatrzenia na barki Daihatsu.

Po odejściu I-177 zostaje wykryty i zaatakowany bombami głębinowymi. Okręt schodzi na 200 metrów i unika jakichkolwiek uszkodzeń.

09 stycznia 1944:
I-177 zwraca zanurzony do Sio, ale napotyka kutry i w obawie przed wykryciem wraca do Sio następnej nocy by zabrać na swój pokład pasażerów.

15 stycznia 1944:
I-177Przybywa do Rabaul, ale kilka dni później IJN zdecyduje się porzucić Rabaul jako bazę okrętów podwodnych. I-177 zostaje przebazowany do Truk.

18 stycznia 1944:
Przybywa na Truk.

20 stycznia 1944:
Okręt wyrusza z Truk do Sasebo.

27 stycznia 1944:
Przybywa do Sasebo.

23 lutego 1944:
LtCdr Watanabe Masaki przejmuje dowodzenie od LtCdr Orita.

25 lutego 1944:
I-177 zostaje przeniesiony do Floty Northeast.

22 marca 1944:
Okręt wyrusza do Sasebo.

25 marca 1944:
I-177 przybywa do Ominato.

11 kwietnia 1944:
Przebozowanie okrętu z Ominato na Aleutu.

27 maja 1944:
Powrót do Ominato.

08 czerwca 1944:
Wypłynięcie z Ominato na swój trzeci patrol ku wschodnim Kurylom.

22 czerwca 1944:
Powrót do Ominato.

23 czerwca 1944:
Okręt wyrusza do Ominato.

25 czerwca 1944:
I-177 zawija do Yokosuki.

10 sierpnia 1944:
SubDiv 22 zostaje rozwiązany a I-177 przeniesiony do SubDiv 34.

19 września 1944:
I-177 wyrusza z Kure na swój czwarty patrol. I-177 podczas patrolu dociera do Palaus, Halmahery, NEI i Mindanao oraz Filipin.

24 września 1944:
Przybywa do wyznaczonego obszaru patrol na Palau, ale w międzyczasie zostaje przekierowany na rozpoznanie Ulithi.

01 października 1944:
I-177 wraca z Ulithi. Wieczorem okręt podwodny zostaje wykryty i zaatakowany. Bliski wybuch torpedy spowodował poważne uszkodzenie okrętu.

03 października 1944:
Kapitan WV Saunders z USS Hoggatt Bay (CVE-75) zaatakował bombami głębinowymi I-177. Pierwsza salwa z "jeża" składała się z 24 pocisków, druga salwa zrzucona 12 km od pierwszego kontaktu najprawdopodobniej przypieczętowała los I-177. Jednostka amerykańska poinformowała o zatopieniu japońskiego okrętu podwodnego na 07-48N, 133-28E.

04 października 1944:
I-177 nie odpowiada na wysyłane wezwanie drogą radiową, aby powrócić do portu macierzystego po zakończeniu rozpoznania z Ulithi.

18 listopada 1944:
Okręt podwodny I-177 uznany został za zaginiony w obszarze Palaus. Kapitan Matsumura promowany pośmiertnie został o dwa stopnie do rangi wiceadmirała a LtCdr Watanabe pośmiertnie promowano na stopień komandora.

01 marca 1945:
Okręt zostaje skreślony z listy Marynarki Wojennej.

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy


Odśwież